Paracommercie: wat de Alcoholwet regelt voor een vereniging of stichting met een bar

Artikel 1 van de Alcoholwet omschrijft een paracommerciële rechtspersoon als een rechtspersoon, geen nv of bv, die zich naast activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of godsdienstige aard richt op de exploitatie in eigen beheer van een horecabedrijf. Denk aan een vereniging of stichting die zelf haar kantine of bar runt.

De wet kent daarbij de barvrijwilliger: iemand die, niet in dienstverband, alcoholhoudende drank verstrekt in een horecalokaliteit in beheer bij een paracommerciële rechtspersoon.

Ook een paracommerciële rechtspersoon heeft voor het horecabedrijf een vergunning van de burgemeester nodig (artikel 3). Voor de leidinggevenden gelden dezelfde eisen als in andere horeca: minstens 21 jaar, niet in enig opzicht van slecht levensgedrag, niet onder curatele, en voldoende kennis en inzicht met betrekking tot sociale hygiëne met inschrijving in het Register Sociale Hygiëne. Bij een paracommerciële rechtspersoon voldoen minstens twee leidinggevenden aan die eisen (artikel 8, vijfde lid).

Voor de vergunning stelt het bestuur een reglement vast dat waarborgt dat alcohol in de inrichting vanuit het oogpunt van sociale hygiëne op verantwoorde wijze wordt verstrekt. In het reglement staat welke kwalificatienormen gelden voor de voorlichtingsinstructie die barvrijwilligers krijgen, en hoe het bestuur toeziet op de naleving. De rechtspersoon houdt een registratie bij van de barvrijwilligers die de instructie hebben gekregen. Het reglement en die registratie, of afschriften daarvan, zijn in de inrichting aanwezig (artikel 9).

De gemeenteraad kan voor de aanvraag een formulier met aanvullende vragen vaststellen, voor zover hij gebruikmaakt van bepaalde bevoegdheden, zoals rekening houden met de aard van de paracommerciële rechtspersoon (artikel 26).

Terwijl er alcohol wordt verstrekt, mag de horecalokaliteit van een paracommerciële rechtspersoon alleen open zijn als een van deze personen in de inrichting aanwezig is (artikel 24, tweede lid): een leidinggevende die op het aanhangsel bij de vergunning staat, iemand van wie de bijschrijving op het aanhangsel is gevraagd en de ontvangst bevestigd (zolang de burgemeester nog niet heeft beslist), of een barvrijwilliger die de voorlichtingsinstructie uit het reglement heeft gekregen.

Iemand jonger dan 16 jaar mag niet dienst doen in een horecalokaliteit terwijl er dranken worden verstrekt (artikel 24, derde lid). Voor onderwijs gelden uitzonderingen (vijfde lid), en het vierde lid laat toe dat een algemene maatregel van bestuur die leeftijd op 18 jaar zet als dat nodig is voor de naleving van artikel 20. Volgens de wet zelf mogen jongeren van 16 of 17 dienst doen, ook als barvrijwilliger; artikel 45 maakt voor hen een uitzondering op het verbod voor wie jonger is dan 18 om op een voor publiek toegankelijke plaats alcohol bij zich te hebben. Alcohol verstrekken aan iemand van wie niet is vastgesteld dat die 18 is, blijft verboden (artikel 20).

Artikel 4 verplicht elke gemeente om in een verordening regels te stellen voor paracommerciële rechtspersonen die alcohol verstrekken, om oneerlijke mededinging te voorkomen. Die regels gaan in elk geval over drie onderwerpen: de tijden waarop er alcohol geschonken mag worden, bijeenkomsten van persoonlijke aard in de inrichting, zoals bruiloften en partijen, en bijeenkomsten voor mensen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de rechtspersoon betrokken zijn.

De gemeente mag rekening houden met de aard van de paracommerciële rechtspersoon. Zij bepaalt de details dus zelf: welke schenktijden gelden en of je een feest voor mensen van buiten de vereniging mag houden, verschilt per gemeente. De regels die voor jouw kantine gelden, lees je in de verordening van jouw gemeente.

Voor bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard kan de burgemeester ontheffing verlenen van die gemeentelijke regels, voor ten hoogste twaalf aaneengesloten dagen. De ontheffing, of een afschrift daarvan, is dan in de inrichting aanwezig.

De burgemeester kan een bestuurlijke boete opleggen bij overtreding van onder meer artikel 4 (de gemeentelijke regels en de ontheffing), artikel 9 (reglement en registratie) en artikel 24 (wie aanwezig is). De bedragen staan in bijlage I van het Alcoholbesluit; kolom I geldt bij minder dan 50 werknemers, kolom II bij 50 of meer. Een volledig overzicht vind je op de pagina over boetes onder de Alcoholwet.