IVA: Instructie Verantwoord Alcohol schenken voor barvrijwilligers

NOC*NSF noemt de IVA nu de e-learning 'Verantwoord alcohol schenken in de sport'. De e-learning heet 'Voor Elkaar | Sport' en is volgens NOC*NSF gemaakt voor barvrijwilligers en medewerkers van sportkantines. Je maakt drie online modules en sluit af met een toets. Volgens NOC*NSF kost de e-learning niets.

De e-learning staat op verantwoordalcoholverkopen.nl. Die is ontwikkeld in opdracht van het ministerie van VWS, samen met de branches, waaronder NOC*NSF voor de sport. Op de startpagina kies je de sector waarin je alcohol schenkt: voor een sportkantine is dat 'Sportvereniging'. Na afloop krijg je een certificaat.

IVA staat voor Instructie Verantwoord Alcohol schenken. Zo noemt NOC*NSF de instructie voor barvrijwilligers. De Alcoholwet gebruikt die naam niet: de wet spreekt van een voorlichtingsinstructie op het gebied van sociale hygiëne (artikel 9, tweede lid).

Een barvrijwilliger is volgens artikel 1 iemand die, niet in dienstverband, alcohol schenkt in een horecalokaliteit in beheer bij een paracommerciële rechtspersoon. Dat is een vereniging, stichting of andere rechtspersoon (geen nv of bv) die naast bijvoorbeeld sport of sociaal-culturele activiteiten zelf een kantine of bar runt.

In de e-learning van NOC*NSF leer je welke regels gelden voor verantwoord alcohol schenken, hoe je reageert in lastige situaties en hoe je voorkomt dat je alcohol schenkt aan minderjarigen of dronken mensen.

Terwijl er alcohol wordt geschonken, mag de kantine van een paracommerciële rechtspersoon alleen open zijn als een van deze personen aanwezig is (artikel 24, tweede lid): een leidinggevende die op het aanhangsel bij de vergunning staat, iemand van wie de bijschrijving op het aanhangsel is aangevraagd en de ontvangst bevestigd (zolang de burgemeester nog niet heeft beslist), of een barvrijwilliger die de voorlichtingsinstructie uit het reglement heeft gekregen.

Staat er geen leidinggevende van het aanhangsel achter de bar en is er niemand met een aangevraagde bijschrijving, dan is er dus minstens één barvrijwilliger met de instructie nodig.

De wet vraagt niet dat elke barvrijwilliger de instructie heeft. Is aan de aanwezigheidseis voldaan, dan hoeven de andere barvrijwilligers volgens NOC*NSF geen diploma of certificaat te hebben. NOC*NSF raadt wel aan dat iedereen die achter de bar staat de e-learning volgt, net als het bestuur en de barcommissie. Je eigen reglement kan strenger zijn: het modelreglement van NOC*NSF vraagt van barvrijwilligers onder meer een certificaat over verantwoord alcohol schenken.

Iemand jonger dan 16 jaar mag geen dienst doen terwijl er dranken worden verstrekt (artikel 24, derde lid). Het modelreglement van NOC*NSF zet de minimumleeftijd voor barvrijwilligers ook op 16 jaar.

Voor de vergunning stelt het bestuur van de paracommerciële rechtspersoon een reglement vast dat waarborgt dat alcohol in de inrichting op verantwoorde wijze wordt verstrekt (artikel 9, eerste lid). Daarin staat welke kwalificatienormen gelden voor de voorlichtingsinstructie die barvrijwilligers krijgen, en hoe het bestuur toeziet op de naleving (tweede lid). De wet schrijft dus geen bepaalde cursus voor: het bestuur legt in het reglement vast welke instructie telt.

De rechtspersoon houdt een registratie bij van de barvrijwilligers die de instructie hebben gekregen. Die registratie en het reglement, of afschriften daarvan, zijn in de inrichting aanwezig (artikel 9, derde en vierde lid). Het modelreglement van NOC*NSF zegt het zo: een kopie van de certificaten of een registratielijst van de barvrijwilligers die de instructie hebben gevolgd, is in de kantine aanwezig.

De aanvraag van de vergunning door een paracommerciële rechtspersoon bevat de onderdelen van model B uit de bijlage bij de Alcoholregeling (artikel 2.1, derde lid). Daarin staat op welke datum het bestuur het reglement heeft vastgesteld, met een vakje om aan te geven dat een kopie van het bestuursreglement als bijlage bij de aanvraag is gevoegd.

De IVA is voor barvrijwilligers. Het diploma Sociale Hygiëne is voor leidinggevenden. Een leidinggevende is minstens 21 jaar, is niet in enig opzicht van slecht levensgedrag, staat niet onder curatele, heeft voldoende kennis en inzicht met betrekking tot sociale hygiëne en is ingeschreven in het Register Sociale Hygiëne (artikel 8). Bij een paracommerciële rechtspersoon voldoen minstens twee leidinggevenden aan die eisen (artikel 8, vijfde lid).

Kennis van sociale hygiëne toon je aan met een door de Lcsh erkend diploma of certificaat én een registratie in het Register Sociale Hygiëne. Een diploma alleen is niet genoeg om in de kantine als leidinggevende mee te tellen: artikel 24, tweede lid, noemt de leidinggevende die op het aanhangsel bij de vergunning staat, of iemand van wie de bijschrijving is aangevraagd en de ontvangst bevestigd.

Heb je het diploma Sociale Hygiëne al? Dan noemt NOC*NSF de e-learning een waardevolle opfriscursus.

De burgemeester kan een bestuurlijke boete opleggen bij overtreding van onder meer artikel 9, derde en vierde lid (registratie en reglement), en artikel 24 (wie aanwezig is). De bedragen staan in bijlage I van het Alcoholbesluit; kolom I geldt bij minder dan 50 werknemers, kolom II bij 50 of meer.