Ongewenste omgangsvormen in de beveiliging volgens de Arbocatalogus
Ongewenste omgangsvormen is een van de vier arbeidsrisico's uit de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging (de Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche) die je volgens de exameneisen van SVPB moet kunnen benoemen. De andere drie zijn agressie en geweld, fysieke belasting, en werkdruk en stress.
Deze pagina zet op een rij wat de Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche zelf op haar pagina over ongewenste omgangsvormen schrijft: wat eronder valt, wat de gevolgen kunnen zijn, welke risicofactoren de catalogus bij beveiligers noemt, hoe je het herkent en welke rol de catalogus beschrijft voor de werkgever, de leidinggevende en jou.
Deze pagina vat samen wat de Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche (beveiligingsbranche.dearbocatalogus.nl, gelezen op 8 november 2026) op haar pagina Ongewenste omgangsvormen schrijft, geciteerd met bronvermelding, en wat de exameneisen Basiskennis beveiliging 2026-2027 (exameneis BKB.1.43), de Beleidsregel arbocatalogi 2019 en Arboportaal erover zeggen. De exameneisen Basiskennis beveiliging zijn van SVPB en zijn de eisen van het examen. Deze pagina is geen juridisch advies, geen training en geen medisch of psychologisch advies. Examenzaal hoort niet bij SVPB en neemt geen examens af.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
Wat de catalogus bij ongewenste omgangsvormen noemt
Volgens de Arbocatalogus is ongewenste omgangsvormen een breed begrip, dat in elke professionele werkomgeving kan voorkomen. De catalogus noemt als voorbeelden: seksuele intimidatie, pesten of treiteren, digitaal pesten of intimideren, en mobbing.
De exameneisen van SVPB noemen ongewenste omgangsvormen als een van de vier arbeidsrisico's uit de catalogus. De Beleidsregel arbocatalogi 2019 vermeldt bij de Arbocatalogus voor de Particuliere Beveiliging onder psychosociale arbeidsbelasting: agressie en geweld, werkdruk en ongewenste omgangsvormen. Volgens Arboportaal ontstaat psychosociale arbeidsbelasting (PSA) door arbeidsrisico's die stress veroorzaken, namelijk werkdruk en ongewenst gedrag op de werkvloer.
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Wat ongewenste omgangsvormen zijn (opent in een nieuw venster)
- SVPB – Exameneisen Basiskennis beveiliging 2026-2027, exameneisen BKB.1.43 en BKB.1.44: arbeidsrisico's en begrippen uit de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging (opent in een nieuw venster)
- Beleidsregel arbocatalogi 2019, bijlage: de Arbocatalogus voor de Particuliere Beveiliging (opent in een nieuw venster)
- Arboportaal – Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) (opent in een nieuw venster)
Gevolgen op het werk en voor de gezondheid
Op het werk leiden ongewenste omgangsvormen volgens de catalogus tot slechte prestaties, ziekteverzuim en uitval van medewerkers. Het aantal ziekmeldingen door ongewenste omgangsvormen ligt volgens de catalogus hoger dan het gemiddelde verzuim.
De catalogus wijst erop dat zelfs een onschuldig bedoelde opmerking een veel grotere impact kan hebben dan verwacht.
Ongewenste omgangsvormen kunnen volgens de catalogus ook negatieve gevolgen hebben voor iemands gezondheid. Als veelvoorkomende klachten noemt de catalogus: slapeloosheid, concentratiestoornissen, gebrek aan initiatief, angst, agressie, en stress of algehele gespannenheid.
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Gevolgen op het werk (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Ziekmeldingen (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Een onschuldig bedoelde opmerking (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Veelvoorkomende klachten (opent in een nieuw venster)
Risicofactoren bij beveiligers
De catalogus noemt een aantal factoren die bij beveiligers het risico vergroten, bijvoorbeeld: de verhouding tussen mannen en vrouwen (scheve verhoudingen vergroten het risico), werktijden buiten kantooruren, en werken bij andere organisaties dan de eigen werkgever.
Ongewenste omgangsvormen herkennen
Collega's en leidinggevenden kunnen ongewenste omgangsvormen volgens de catalogus herkennen aan gedrag: een slachtoffer dat zich terugtrekt, medewerkers die roddelen, of vervelende opmerkingen, al dan niet seksueel getint. De leidinggevende moet dit volgens de catalogus tijdig signaleren en bespreken.
Achteraf kun je ongewenste omgangsvormen volgens de catalogus herkennen aan de gevolgen ervan.
Wie doet wat volgens de catalogus
De catalogus beschrijft een rol voor de werkgever, de leidinggevende en jou als werknemer.
Werkgever
Is volgens de catalogus op grond van de Arbowet verplicht een veilige werkomgeving te bevorderen en ongewenste omgangsvormen te voorkomen, met een beleid daarop gericht. Zo'n beleid kan bestaan uit een gedragscode, een vertrouwenspersoon en een klachtafhandelingsprocedure. De catalogus noemt ook: werknemers duidelijk laten weten dat ongewenste omgangsvormen niet geaccepteerd worden, daders aanspreken op hun gedrag en werknemers de gelegenheid bieden met een vertrouwenspersoon te praten. Bij een klacht wordt van de werkgever verwacht dat hij voldoende voortvarend te werk gaat en een onderzoek start.
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Verplichting van de werkgever op grond van de Arbowet (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Een onschuldig bedoelde opmerking (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Maatregelen van de werkgever (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Bij een klacht (opent in een nieuw venster)
Werkgever: klanten en derden
De werkgever is volgens de catalogus ook verantwoordelijk voor doelmatige maatregelen om zijn medewerkers te beschermen tegen ongewenste omgangsvormen door klanten van de werkgever of door derden die door of namens de werkgever worden ingezet.
Leidinggevende
De catalogus vraagt de leidinggevende werknemers het gevoel te geven dat ze erover kunnen praten als ze ergens mee zitten, en te zorgen voor een sfeer waarin ook dit soort zaken bespreekbaar zijn.
Jij als werknemer
De catalogus noemt als verwachting dat je, wanneer je slachtoffer wordt, duidelijk aangeeft dat je niet gediend bent van het gedrag van degene die je lastigvalt. Ongewenste omgangsvormen ontwikkelen zich vaak langzaam, waardoor een grens soms moeilijk te trekken is; hoe eerder wordt ingegrepen, hoe beter, en het slachtoffer bepaalt uiteindelijk de grens. De catalogus zegt ook: zoek hulp, want alleen is dit heel moeilijk te dragen en er is echt niets waar je je voor hoeft te schamen. Het is niet jouw schuld.
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Verplichting van de werkgever op grond van de Arbowet (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Een onschuldig bedoelde opmerking (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Maatregelen van de werkgever (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Bij een klacht (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Klanten en andere derden (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: De rol van de leidinggevende (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Wat van de werknemer wordt verwacht (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche – Ongewenste omgangsvormen: Hulp zoeken (opent in een nieuw venster)
Veelgestelde vragen
Hoort ongewenste omgangsvormen bij de arbeidsrisico's uit de Arbo-catalogus?
Ja. Volgens de exameneisen van SVPB noemt de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging vier arbeidsrisico's: agressie en geweld, ongewenste omgangsvormen, fysieke belasting, en werkdruk en stress.
Welke voorbeelden van ongewenste omgangsvormen noemt de catalogus?
Volgens de Arbocatalogus onder meer seksuele intimidatie, pesten of treiteren, digitaal pesten of intimideren, en mobbing.
Welke risicofactoren noemt de catalogus bij beveiligers?
Bijvoorbeeld een scheve verhouding tussen mannen en vrouwen, werktijden buiten kantooruren, en werken bij andere organisaties dan de eigen werkgever.
Hoe herken je ongewenste omgangsvormen?
Volgens de catalogus aan gedrag: een slachtoffer dat zich terugtrekt, roddelen door medewerkers, of vervelende opmerkingen, al dan niet seksueel getint. Achteraf herken je het aan de gevolgen.
Wat verwacht de catalogus van de werkgever?
Een beleid om ongewenste omgangsvormen te voorkomen, bijvoorbeeld met een gedragscode, een vertrouwenspersoon en een klachtafhandelingsprocedure. Bij een klacht wordt van de werkgever verwacht dat hij voldoende voortvarend te werk gaat en een onderzoek start. Hij is ook verantwoordelijk voor maatregelen tegen ongewenste omgangsvormen door klanten of door derden die hij inzet.
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. De informatie van SVPB hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De informatie van Arboportaal over psychosociale arbeidsbelasting hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De Beleidsregel arbocatalogi 2019 hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De Arbocatalogus Particuliere Beveiligingsbranche hebben we gecontroleerd op 8 november 2026. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Bereid je voor op het volledige oefenexamen
Maak een oefenexamen Basiskennis beveiliging met 28 vragen, of lees eerst welke onderwerpen erin zitten. Je uitslag (geslaagd of niet, je score en per vraag de uitleg) bekijk je na het inleveren met volledige toegang: € 12,95 incl. btw, eenmalig, geen abonnement.