Brandklassen en blusmiddelen: welk blusmiddel bij welke brand
Niet elk blusmiddel past bij elke brand. Een brand van hout of papier blus je anders dan brandende olie, een gaslek of een brand in een elektrisch apparaat. Daarom worden branden ingedeeld in brandklassen, met per klasse de blusmethoden die erbij horen.
De exameneisen van Basiskennis beveiliging noemen blusmiddelen en brandklassen. Een eigen indeling van SVPB vonden we daarbij niet; deze pagina volgt de eindtermen VCA (VCA-ETT) van SSVV en de uitleg van Brandweer Nederland.
Deze pagina vat samen wat de VCA-ETT 3.1 van SSVV (toetsterm C.03.01.01) zegt over brandklassen, blusmethoden en de gevaren van blusmiddelen, en wat Brandweer Nederland schrijft over het juiste blusmiddel. Het is geen instructie voor het gebruik van een blusser; volg de instructies van je object en de voorschriften op het blusmiddel. Examenzaal hoort niet bij SVPB en neemt geen examens af.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
De brandklassen
De VCA-ETT deelt branden in vier klassen in, met daarnaast de niet-geclassificeerde branden.
| Klasse | Wat brandt | Voorbeelden |
|---|---|---|
| A | vaste stoffen (droge vuurhaarden) | hout, papier, katoen, plastic, textiel |
| B | vloeibare of vloeibaar wordende stoffen (vette vuurhaarden) | benzine, olie, alcohol, verf, rubber, paraffine, oplosmiddel |
| C | gassen | methaan, propaan, butaan, acetyleen |
| D | metalen | magnesium, aluminium, kalium, natrium, legeringen van metalen |
| Niet geclassificeerd | onder meer branden aan en in elektrische apparatuur | – |
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Indeling in brandklassen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Indeling in brandklassen (deel 1) (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Indeling in brandklassen (deel 2) (opent in een nieuw venster)
Blusmethoden per brandklasse
Per klasse noemt de VCA-ETT de blusmethoden die erbij horen.
Klasse A
Blussen met water, met bluspoeder (ABC-poeder) of met schuim, of een blusdeken gebruiken bij brandende producten en personen en bij brand op een vlakke grond.
Klasse B
Blussen met bluspoeder (ABC- of BC-poeder), met schuim of met zand.
Klasse C
De gastoevoer afsluiten, en blussen met bluspoeder (ABC- of BC-poeder).
Klasse D
Blussen met specifiek bluspoeder.
Niet geclassificeerd
Blussen met koolstofdioxide (CO2) of met aangepast schuim.
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Blusmiddelen en brandklassen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Blusmiddelen en brandklassen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Blusmiddelen en brandklassen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Blusmiddelen en brandklassen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Blusmiddelen en brandklassen (opent in een nieuw venster)
Gevaren en nadelen van blusmiddelen
Water geeft waterschade, geleidt elektriciteit, en veel chemische stoffen reageren er heftig op. Op een brandende vloeistof is water gevaarlijk: de vloeistof spat uiteen, met een steekvlam tot gevolg, en veel vloeistoffen drijven op water, zodat de brand zich verspreidt. Water is ook gevoelig voor bevriezing, en verontreinigd bluswater beschadigt het milieu.
Schuim geeft beperkte schade, is gevoelig voor bevriezing en kan elektriciteit geleiden; bij elektrische installaties gebruik je alleen aangepast schuim, volgens de voorschriften op de schuimblusser. Bluspoeder koelt beperkt af, vermindert het zicht in kleine ruimten, geeft schade en vervuilt. Koolstofdioxide kan door de lage temperatuur vrieswonden geven en kan verstikkend werken doordat het zuurstof verdringt.
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Gevaren en nadelen van de verschillende blusmiddelen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Gevaren en nadelen van de verschillende blusmiddelen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Gevaren en nadelen van de verschillende blusmiddelen (opent in een nieuw venster)
- SSVV – VCA-ETT 3.1, toetsterm C.03.01.01: Gevaren en nadelen van de verschillende blusmiddelen (opent in een nieuw venster)
Wat Brandweer Nederland erbij zegt
Gebruik nooit water om brandende olie of vet te blussen (vlam in de pan), of als de brand door een elektrisch apparaat is veroorzaakt. Bij een vlam in de pan doof je de vlammen door de deksel op de pan te schuiven.
Een blusdeken is geschikt voor een brandje ter grootte van ongeveer een voetbal, of om de vlammen te doven als iemands kleding vlam heeft gevat.
Veelgestelde vragen
Welke brandklassen zijn er?
Volgens de VCA-ETT van SSVV: klasse A (vaste stoffen), klasse B (vloeibare of vloeibaar wordende stoffen), klasse C (gassen) en klasse D (metalen). Branden aan en in elektrische apparatuur zijn niet geclassificeerd.
Waarom blus je een vloeistofbrand niet met water?
De brandende vloeistof spat dan uiteen, met een steekvlam tot gevolg, en veel vloeistoffen drijven op water, zodat de brand zich verspreidt (VCA-ETT). Brandweer Nederland: gebruik nooit water voor brandende olie of vet.
Waarmee blus je een brand in een elektrisch apparaat?
De VCA-ETT noemt voor niet-geclassificeerde branden, zoals branden aan en in elektrische apparatuur, blussen met koolstofdioxide of met aangepast schuim. Water geleidt elektriciteit; Brandweer Nederland zegt geen water te gebruiken als een elektrisch apparaat de brand veroorzaakte.
Hoe blus je een gasbrand?
De VCA-ETT noemt bij klasse C, branden van gassen, twee blusmethoden: de gastoevoer afsluiten, en blussen met bluspoeder (ABC- of BC-poeder).
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. De VCA-ETT 3.1 van SSVV hebben we gecontroleerd op 22 oktober 2026. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Bereid je voor op het volledige oefenexamen
Maak een oefenexamen Basiskennis beveiliging met 28 vragen, of lees eerst welke onderwerpen erin zitten. Je uitslag (geslaagd of niet, je score en per vraag de uitleg) bekijk je na het inleveren met volledige toegang: € 12,95 incl. btw, eenmalig, geen abonnement.