Agressie en de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging
Voor de particuliere beveiliging is er een eigen arbocatalogus: de Arbocatalogus voor de Particuliere Beveiliging. De exameneisen van Basiskennis beveiliging vragen dat je de arbeidsrisico's, de begrippen en de vormen van agressie uit die catalogus kunt benoemen.
De tekst van de catalogus zelf vonden we niet online. Deze pagina zegt daarom alleen wat SVPB uit de catalogus noemt, welke risico's de overheid bij de catalogus vermeldt, en wat Arboportaal, de Nederlandse Arbeidsinspectie en het ministerie van BZK erover schrijven.
Deze pagina vat samen wat de exameneisen Basiskennis beveiliging 2026-2027 van SVPB noemen (exameisen BKB.1.43 tot en met BKB.1.45), wat de Beleidsregel arbocatalogi 2019 over de Arbocatalogus voor de Particuliere Beveiliging vermeldt, en wat Arboportaal, de Nederlandse Arbeidsinspectie en het Handboek Agressie en geweld van het ministerie van BZK schrijven. Het is geen training in omgaan met agressie. Examenzaal hoort niet bij SVPB en neemt geen examens af.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
De arbeidsrisico's uit de Arbo-catalogus
Volgens de exameneisen van SVPB noemt de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging vier arbeidsrisico's: agressie en geweld, ongewenste omgangsvormen, fysieke belasting, en werkdruk en stress.
De Beleidsregel arbocatalogi 2019 vermeldt bij de Arbocatalogus voor de Particuliere Beveiliging welke risico's die behandelt: fysieke belasting (ergonomie, beeldschermwerk), psychosociale arbeidsbelasting (agressie en geweld, werkdruk, ongewenste omgangsvormen) en fysische factoren (temperatuur).
- SVPB – Exameneisen Basiskennis beveiliging 2026-2027, exameneisen BKB.1.43 en BKB.1.44: arbeidsrisico's en begrippen uit de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging (opent in een nieuw venster)
- Beleidsregel arbocatalogi 2019, bijlage: de Arbocatalogus voor de Particuliere Beveiliging (opent in een nieuw venster)
Psychosociale arbeidsbelasting en werkdruk
Arboportaal: psychosociale arbeidsbelasting (PSA) ontstaat door arbeidsrisico's die stress veroorzaken: werkdruk en ongewenst gedrag op de werkvloer. Vormen van ongewenst gedrag zijn pesten, agressie en geweld, discriminatie en (seksuele) intimidatie. PSA kan leiden tot lichamelijke, psychische en sociale klachten.
Te hoge werkdruk kan leiden tot werkstress, en een zeer langdurige blootstelling aan te hoge werkstressoren kan leiden tot een burn-out.
Begrippen en vormen van agressie
De exameneisen noemen drie begrippen uit de Arbo-catalogus die je moet kunnen onderscheiden: hinderlijk, lastig of agressief gedrag; bedreiging; en geweld. Hoe de catalogus ze omschrijft, konden we niet nalezen.
Volgens de exameneisen onderscheidt de Arbo-catalogus vier vormen van agressie: verbale agressie, non-verbale agressie, fysieke agressie en agressie met gebruiksvoorwerpen. Andere bronnen delen agressie soms anders in; de exameneisen noemen deze vier.
Arboportaal geeft voorbeelden van twee van die vormen. Verbale agressie: uitschelden, schreeuwen of zeer fel in discussie gaan, en ook discriminerende opmerkingen; dat kan persoonlijk en telefonisch. Fysieke agressie: schoppen, duwen, slaan, spugen, vernielen of beroven.
- SVPB – Exameneisen Basiskennis beveiliging 2026-2027, exameneisen BKB.1.43 en BKB.1.44: arbeidsrisico's en begrippen uit de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging (opent in een nieuw venster)
- SVPB – Exameneisen Basiskennis beveiliging 2026-2027, exameneis BKB.1.45: vormen van agressie volgens de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging (opent in een nieuw venster)
- Arboportaal – Vormen van agressie en geweld: verbale en fysieke agressie (opent in een nieuw venster)
Instrumentele agressie en frustratieagressie
Het Handboek Agressie en geweld van het ministerie van BZK: bij instrumentele agressie zet de dader zijn agressie bewust in als middel om een bepaald doel te bereiken; de agressie of het geweld is een hulpmiddel en geen doel op zich, en de dader heeft vaak eerder geleerd dat agressief gedrag kan lonen. Bij frustratieagressie is er een externe aanleiding: een uitlokkende gebeurtenis.
De Nederlandse Arbeidsinspectie vraagt werkgevers na te gaan welke vormen van agressie zich voordoen: wordt de agressie instrumenteel ingezet om een doel te bereiken, of komt ze voort uit frustratie en onmacht?
Veelgestelde vragen
Welke arbeidsrisico's noemt de Arbo-catalogus Particuliere Beveiliging?
Volgens de exameneisen van SVPB: agressie en geweld, ongewenste omgangsvormen, fysieke belasting, en werkdruk en stress.
Welke vormen van agressie zijn er volgens de Arbo-catalogus?
De exameneisen van SVPB noemen er vier: verbale agressie, non-verbale agressie, fysieke agressie en agressie met gebruiksvoorwerpen.
Wat is het verschil tussen instrumentele agressie en frustratieagressie?
Volgens het Handboek Agressie en geweld van het ministerie van BZK zet de dader bij instrumentele agressie zijn agressie bewust in om een doel te bereiken. Bij frustratieagressie is er een externe aanleiding, een uitlokkende gebeurtenis.
Is uitschelden aan de telefoon ook agressie?
Ja. Arboportaal noemt uitschelden, schreeuwen en zeer fel in discussie gaan verbale agressie, en zegt dat verbale agressie zowel persoonlijk als telefonisch kan plaatsvinden.
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. De informatie van SVPB hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De informatie van Arboportaal over psychosociale arbeidsbelasting hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De informatie van Arboportaal over agressie hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De informatie van Arboportaal over werkdruk hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. Het Handboek Agressie en geweld van het ministerie van BZK hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De brochure van de Nederlandse Arbeidsinspectie hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. De Beleidsregel arbocatalogi 2019 hebben we gecontroleerd op 7 november 2026. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Bereid je voor op het volledige oefenexamen
Maak een oefenexamen Basiskennis beveiliging met 28 vragen, of lees eerst welke onderwerpen erin zitten. Je uitslag (geslaagd of niet, je score en per vraag de uitleg) bekijk je na het inleveren met volledige toegang: € 12,95 incl. btw, eenmalig, geen abonnement.