Heb je een vaarbewijs nodig op zee?
De regels over het vaarbewijs staan in de Binnenvaartwet en het Binnenvaartbesluit. De Binnenvaartwet is van toepassing op de binnenwateren: de wateren in Nederland binnen een lijn langs de Nederlandse kust, die de minister bij regeling aanwijst.
Buiten die lijn is de Binnenvaartwet niet van toepassing en geldt de vaarbewijsplicht uit die wet niet. Dat zegt niets over andere regels, zoals die voor zeeschepen of in het buitenland. Let op: de Waddenzee, de Oosterschelde en de Westerschelde zijn binnenwateren van maritieme aard.
Deze pagina vat enkele artikelen uit de Binnenvaartwet, het Binnenvaartbesluit en de Binnenvaartregeling samen (tekstversies onderaan de pagina). Andere regels die op zee of in het buitenland kunnen gelden, behandelt deze pagina niet. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en geen onderdeel van het CBR of de overheid.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
De vaarbewijsplicht geldt op de binnenwateren
De Binnenvaartwet is van toepassing op de binnenwateren. Binnenwateren zijn in die wet de wateren die in Nederland zijn gelegen binnen een langs de Nederlandse kust gaande lijn, aan te wijzen bij ministeriële regeling.
Dezelfde wet verbiedt een schip te gebruiken zonder dat de gezagvoerder het vereiste geldige vaarbewijs heeft. Voor welke boten dat vaarbewijs nodig is, staat in het Binnenvaartbesluit: een klein vaarbewijs onder meer voor een pleziervaartuig van 15 tot 25 meter, en voor een schip korter dan 15 meter dat sneller kan dan 20 kilometer per uur (met enkele uitzonderingen).
Waddenzee, Oosterschelde, Westerschelde: binnenwater van maritieme aard
Een aantal grote wateren lijkt op zee, maar is binnenwater. De Binnenvaartregeling noemt als wateren van maritieme aard: de Westerschelde, de Oosterschelde, de Waddenzee, de Eems, de Dollard, het IJsselmeer, het IJmeer en het Markermeer, met uitzondering van de Gouwzee.
Vereist je boot een klein vaarbewijs, dan heb je op die wateren het klein vaarbewijs voor alle binnenwateren nodig (Klein Vaarbewijs 2). Het klein vaarbewijs voor rivieren, kanalen en meren (Klein Vaarbewijs 1) geldt op de andere binnenwateren.
- Binnenvaartregeling art. 7.11b lid 2 – wateren van maritieme aard (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartwet artikel 2 (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartbesluit artikel 16 (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartregeling art. 7.15 lid 1 – onderwerpen examen klein vaarbewijs I (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartregeling art. 7.15 lid 2 – onderwerpen examen klein vaarbewijs II (opent in een nieuw venster)
- CBR – Examendocument Klein Vaarbewijs 2: examenprogramma (opent in een nieuw venster)
Naar zee varen: onze tip
Onze tip: vaar je vanuit een Nederlandse haven naar zee, kijk dan eerst of je route over binnenwateren loopt, en of dat wateren van maritieme aard zijn (zoals de Waddenzee of de Westerschelde). Vereist je boot een klein vaarbewijs, dan heb je dat op die binnenwateren nodig. Ga je naar het buitenland, kijk dan zelf welke regels daar gelden.
Veelgestelde vragen
Heb je op zee een vaarbewijs nodig?
De vaarbewijsplicht uit de Binnenvaartwet geldt op de binnenwateren: de wateren binnen een lijn langs de Nederlandse kust. Buiten die lijn is die wet niet van toepassing. Andere regels die daar kunnen gelden, behandelen we hier niet.
Is de Waddenzee zee of binnenwater?
Binnenwater. De Binnenvaartregeling noemt de Waddenzee een water van maritieme aard, een soort binnenwater (Binnenvaartwet artikel 2, tweede lid). Vereist je boot een klein vaarbewijs, dan heb je daar Klein Vaarbewijs 2 nodig.
Welk vaarbewijs heb je nodig op de Oosterschelde of de Westerschelde?
Ook dat zijn wateren van maritieme aard. Vereist je boot een klein vaarbewijs, dan heb je daar Klein Vaarbewijs 2 nodig.
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. We gebruiken de tekstversie van het Binnenvaartbesluit van 1 juni 2025 en de Binnenvaartwet van 1 juni 2025. De CBR-informatie hebben we gecontroleerd op 22 oktober 2026. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Bereid je voor op het volledige oefenexamen
Maak een volledig oefenexamen met 40 vragen in CBR-formaat, of bekijk eerst de examenopbouw. Je uitslag (geslaagd of niet, je score en per vraag de uitleg) bekijk je na het inleveren met volledige toegang: € 19,95 incl. btw, eenmalig, geen abonnement.