Klein vaarbewijs 1 of 2: wat is het verschil?
Het verschil zit in waar je vaart. Moet je boot met een klein vaarbewijs worden bestuurd, dan is Klein Vaarbewijs 1 genoeg op rivieren, kanalen en meren. Op de wateren van maritieme aard heb je Klein Vaarbewijs 2 nodig.
Die wateren zijn de Westerschelde, de Oosterschelde, de Waddenzee, de Eems, de Dollard, het IJsselmeer, het IJmeer en het Markermeer (zonder de Gouwzee). Zo staat het in de Binnenvaartregeling.
Deze pagina vat de regels samen uit het Binnenvaartbesluit en de Binnenvaartregeling voor de Nederlandse binnenwateren, en de examenopbouw uit de examendocumenten en pagina's van het CBR. Twijfel je over jouw situatie, lees dan de wettekst via de bronlinks.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
Waar geldt welk vaarbewijs?
Het Binnenvaartbesluit kent twee kleine vaarbewijzen: een voor rivieren, kanalen en meren, en een voor alle binnenwateren. Rivieren, kanalen en meren zijn daarbij alle binnenwateren behalve de wateren van maritieme aard.
Welke wateren van maritieme aard zijn, staat in artikel 7.11b van de Binnenvaartregeling: de Westerschelde, de Oosterschelde, de Waddenzee, de Eems, de Dollard, het IJsselmeer, het IJmeer en het Markermeer (zonder de Gouwzee). De Gouwzee hoort er dus niet bij.
| Water | Vaarbewijs |
|---|---|
| Rivieren, kanalen en meren (alle binnenwateren behalve de wateren hieronder) | Klein Vaarbewijs 1 (voor rivieren, kanalen en meren) |
| Westerschelde, Oosterschelde, Waddenzee, Eems en Dollard | Klein Vaarbewijs 2 (voor alle binnenwateren) |
| IJsselmeer, IJmeer en Markermeer | Klein Vaarbewijs 2 (voor alle binnenwateren) |
| Gouwzee | Klein Vaarbewijs 1 (uitgezonderd van het Markermeer) |
Eerst: heb je wel een vaarbewijs nodig?
De keuze tussen 1 en 2 speelt alleen als je boot een klein vaarbewijs vereist. Dat is zo bij een boot korter dan 15 meter die met zijn eigen motor sneller dan 20 km per uur kan, en bij boten van 15 meter of langer (tot de grens van het zwaardere kwalificatiecertificaat). Vereist je boot geen vaarbewijs, dan ook niet op het IJsselmeer of de Waddenzee.
KVB1, KVB2, klein vaarbewijs I en II
In het Binnenvaartbesluit heten ze het klein vaarbewijs voor rivieren, kanalen en meren en het klein vaarbewijs voor alle binnenwateren. De Binnenvaartregeling noemt de examens die van het klein vaarbewijs I en het klein vaarbewijs II. Het CBR spreekt van Klein Vaarbewijs 1 en Klein Vaarbewijs 2.
- Binnenvaartbesluit artikel 16 (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartregeling art. 7.15 lid 1 – onderwerpen examen klein vaarbewijs I (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartregeling art. 7.15 lid 2 – onderwerpen examen klein vaarbewijs II (opent in een nieuw venster)
- CBR – Examendocument Klein Vaarbewijs 2: examenprogramma (opent in een nieuw venster)
Wat is het verschil in het examen?
Het examen Klein Vaarbewijs 1 heeft 40 vragen in 60 minuten; je bent geslaagd vanaf 56 van de 80 punten. Het gaat over de regels voor rivieren, kanalen en meren, de motor en veiligheid, waterwegen en weer, en varen en manoeuvreren.
Het examen voor het klein vaarbewijs II gaat volgens de Binnenvaartregeling over dezelfde onderwerpen, plus de regels voor de Westerschelde, de Eems en de Dollard, het gebruik van nautische bescheiden (zoals kaarten), koers- en plaatsbepaling en meteorologie. De CBR-toetsmatrijs Klein Vaarbewijs 2 telt 27 vragen in 90 minuten: 8 over de regels op de ruime vaarwateren en 19 over navigatie, en je bent geslaagd vanaf 35 punten. Die 27 vragen gaan dus alleen over de aanvullende onderdelen; de stof van Klein Vaarbewijs 1 komt daar volgens de Binnenvaartregeling bij.
Bij het CBR doe je voor Klein Vaarbewijs 2 twee theorie-examens: Klein Vaarbewijs 1 (40 vragen, maximaal 1 uur) en Klein Vaarbewijs 2 (27 vragen, maximaal 1,5 uur). Je betaalt elk examen apart; de bedragen staan op de pagina over de kosten van Klein Vaarbewijs 1. In welke volgorde, en of dat op één dag kan, staat niet op de CBR-pagina's die we hebben gelezen (gecontroleerd op 22 oktober 2026).
- CBR – Examendocument Klein Vaarbewijs 1: toetsmatrijs (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartregeling art. 7.15 lid 1 – onderwerpen examen klein vaarbewijs I (opent in een nieuw venster)
- Binnenvaartregeling art. 7.15 lid 2 – onderwerpen examen klein vaarbewijs II (opent in een nieuw venster)
- CBR – Examendocument Klein Vaarbewijs 2: toetsmatrijs (opent in een nieuw venster)
- CBR – Examendocument Klein Vaarbewijs 2: examenprogramma (opent in een nieuw venster)
- CBR – Stappenplan vaarbewijs recreatievaart halen (opent in een nieuw venster)
- CBR – Vragen op de theorie-examens recreatievaart (opent in een nieuw venster)
- CBR – Hoe gaan de theorie-examens vaarbewijs: duur (opent in een nieuw venster)
- CBR – Kosten van een vaarbewijs recreatievaart: elk examen apart (opent in een nieuw venster)
Veelgestelde vragen
Moet ik voor Klein Vaarbewijs 2 ook het examen Klein Vaarbewijs 1 doen?
Ja, als je Klein Vaarbewijs 2 wilt halen. Volgens het CBR doe je dan twee examens: de theorie-examens Klein Vaarbewijs 1 en Klein Vaarbewijs 2. Je betaalt ze apart. Wat dat betekent als je Klein Vaarbewijs 1 al hebt, staat niet op de CBR-pagina's die we hebben gelezen.
Mag ik met Klein Vaarbewijs 1 op het IJsselmeer varen?
Niet met een boot waarvoor een klein vaarbewijs vereist is: het IJsselmeer is een water van maritieme aard, daar heb je het klein vaarbewijs voor alle binnenwateren nodig. Vereist je boot geen vaarbewijs, dan heb je er ook op het IJsselmeer geen nodig.
Hoort de Gouwzee bij het Markermeer?
Voor deze regel niet. De Binnenvaartregeling noemt het Markermeer als water van maritieme aard, met uitzondering van de Gouwzee.
Is de Noordzee ook een water van maritieme aard?
De lijst in de Binnenvaartregeling gaat over binnenwateren en noemt de Noordzee niet. Over varen op zee gaat deze pagina niet.
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. We gebruiken de tekstversie van het Binnenvaartbesluit van 1 juni 2025. De CBR-informatie hebben we gecontroleerd op 22 oktober 2026. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Bereid je voor op het volledige oefenexamen
Maak een volledig oefenexamen met 40 vragen in CBR-formaat, of bekijk eerst de examenopbouw. Je uitslag bekijk je met volledige toegang; wat dat kost, zie je voordat je begint.