Betonning oefenen voor je vaarbewijs: boeien en bakens

• Rechterzijde: rood en stomp

  Rode, stompe boei of ton. Het topteken is, als het aanwezig is, een rode cilinder.

  Markeert de rechterzijde volgens de vaste kijkrichting van het BPR. Een boei of ton met kenteken heeft de beginletters van het vaarwater en een even nummer; voor oevermarkering gelden andere nummerregels.

  BPR bijlage 8, § 2.1.1 (opent in een nieuw venster)

• Linkerzijde: groen en spits

  Groene, spitse boei of ton. Het topteken is, als het aanwezig is, een groene kegel met de punt omhoog.

  Markeert de linkerzijde volgens de vaste kijkrichting van het BPR. Een boei of ton met kenteken heeft de beginletters van het vaarwater en een oneven nummer; voor oevermarkering gelden andere nummerregels.

  BPR bijlage 8, § 2.1.2 (opent in een nieuw venster)

Niet elke boei draagt een afzonderlijk topteken. Als de vorm van het markeringsvoorwerp de vereiste stompe, spitse of bolvorm niet aangeeft, wordt die vorm met een topteken aangeduid. Ga dus niet uit van één vast silhouet voor alle uitvoeringen. De tekeningen hierboven laten herkenbare voorbeelden zien. BPR bijlage 8, § 1.3.1 (opent in een nieuw venster).

Een noordcardinale markering passeer je aan de noordzijde; een oostcardinale aan de oostzijde. Dat blijft zo als je van de andere kant nadert. De kenmerkende toptekens zijn steeds twee zwarte kegels. Let op de richting van de punten en op de zwarte en gele vlakken. BPR bijlage 8, § 6.1 (opent in een nieuw venster).

• Noordcardinaal

  Zwart boven geel. Twee zwarte kegels met beide punten omhoog.

  Passeer aan de noordzijde van de markering.

  BPR bijlage 8, § 6.1.1 (opent in een nieuw venster)

• Oostcardinaal

  Zwart-geel-zwart. Twee zwarte kegels met de bases naar elkaar toe: de punten wijzen uit elkaar.

  Passeer aan de oostzijde van de markering.

  BPR bijlage 8, § 6.1.2 (opent in een nieuw venster)

• Zuidcardinaal

  Geel boven zwart. Twee zwarte kegels met beide punten omlaag.

  Passeer aan de zuidzijde van de markering.

  BPR bijlage 8, § 6.1.3 (opent in een nieuw venster)

• Westcardinaal

  Geel-zwart-geel. Twee zwarte kegels met de punten naar elkaar toe.

  Passeer aan de westzijde van de markering.

  BPR bijlage 8, § 6.1.4 (opent in een nieuw venster)

• Splitsing: gelijk belang

  

  Rood-groen horizontaal gestreept, met een rood-groene bol als topteken.

  Geeft de scheiding of samenkomst van vaarwaters van gelijk belang aan.

  BPR bijlage 8, § 2.1.3 (opent in een nieuw venster)

• Hoofdvaarwater links

  Rood boven groen, met een rode cilinder. De tekening toont een bolvormige boei; op een sparboei, drijfbaken of kopbaken komt daar een rode bol bij.

  Bij de splitsing ligt het hoofdvaarwater links volgens de vaste kijkrichting van het BPR.

  BPR bijlage 8, § 2.1.3 (opent in een nieuw venster)

• Hoofdvaarwater rechts

  

  Groen boven rood, met een groene kegel. De tekening toont een bolvormige boei; op een sparboei, drijfbaken of kopbaken komt daar een groene bol bij.

  Bij de splitsing ligt het hoofdvaarwater rechts volgens de vaste kijkrichting van het BPR.

  BPR bijlage 8, § 2.1.3 (opent in een nieuw venster)

• Afzonderlijk gevaar

  Zwart met een brede rode horizontale band. Twee zwarte bollen boven elkaar.

  Geeft een losliggend gevaar van beperkte afmeting aan, dat op voldoende afstand rondom passeerbaar is. Het teken geeft geen vaste passeerafstand in meters.

  BPR bijlage 8, § 6.2 (opent in een nieuw venster)

• Veilig vaarwater

  Rood-wit verticaal gestreept. In het BPR-gebied zonder topteken, zodat deze markering van een scheidingsmarkering te onderscheiden is.

  Geeft een positie aan waar rondom veilig genavigeerd kan worden, bijvoorbeeld het midden van een vaarwater of een aanlooppositie.

  BPR bijlage 8, § 6.3 (opent in een nieuw venster)

• Bijzondere markering

  Geel. Het topteken kan een geel liggend kruis zijn; de vorm kan verschillen.

  Markeert een gebied of voorwerp met een bijzondere bestemming. De specifieke betekenis staat doorgaans in nautische publicaties. Geel betekent op zichzelf dus niet altijd een verbod.

  BPR bijlage 8, § 4 (opent in een nieuw venster)

Bij een splitsing betekenen hoofdvaarwater links en rechts opnieuw de vaste zijden uit het BPR. Een rode bovenhelft is dus niet zomaar een opdracht om vanuit elke aanvaarrichting linksaf te slaan. Bij bijzondere markering moet je het doel van het gebied en eventuele aanvullende tekens nagaan. BPR bijlage 8, § 2.1.3 (opent in een nieuw venster); BPR bijlage 8, § 4 (opent in een nieuw venster).

1. Vraag 1

   U keert op een vrijstromende rivier om en vaart terug. Wat gebeurt er daardoor met de aanduiding rechteroever in bijlage 8 van het BPR?

   1. a.De rechteroever wisselt alleen wanneer u tegen de stroom in vaart.
   2. b.De rechteroever blijft dezelfde, bepaald in stroomafwaartse richting.
   3. c.De rechteroever wisselt, omdat u de andere kant op kijkt.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 1

   Antwoord B: De rechteroever blijft dezelfde, bepaald in stroomafwaartse richting.

   De rechter- en linkerzijde van een rivier worden in bijlage 8 bepaald door een waarnemer die stroomafwaarts kijkt. Uw eigen koers verandert die vaste kijkrichting niet. Na het omkeren kan dezelfde oever wel aan een andere zijde van uw schip liggen. Bakboord en stuurboord gaan over uw schip; rechter- en linkeroever in deze bron gaan over de vastgelegde kijkrichting.

   • BPR bijlage 8, 1.2 (opent in een nieuw venster)

2. Vraag 2

   De afgebeelde cardinale boei heeft twee zwarte kegels met de bases naar elkaar toe. Aan welke zijde van deze boei moet u volgens de betekenis van dit teken passeren?

   1. a.Aan de westzijde.
   2. b.Aan de oostzijde.
   3. c.Aan de noordzijde.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 2

   Antwoord B: Aan de oostzijde.

   Twee kegels met de bases naar elkaar toe horen bij de oostcardinale markering. De naam van een cardinale markering geeft tevens de zijde aan waarlangs u haar moet passeren. Hier is dat de oostzijde. Bij noord wijzen beide kegelpunten omhoog; bij west wijzen de punten naar elkaar toe. De juiste zijde hangt dus niet af van de richting waarin u de boei nadert.

   • BPR bijlage 8, 6.1.2 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.1 (opent in een nieuw venster)

3. Vraag 3

   U zoekt een zuidcardinale markering. Welke combinatie van kleur en topteken hoort daarbij?

   1. a.Zwart boven geel; beide zwarte kegelpunten omhoog.
   2. b.Geel boven zwart; beide zwarte kegelpunten omlaag.
   3. c.Geel-zwart-geel; de zwarte kegelpunten naar elkaar toe.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 3

   Antwoord B: Geel boven zwart; beide zwarte kegelpunten omlaag.

   De zuidcardinale markering is geel boven zwart en heeft twee zwarte kegels met beide punten naar beneden. Zwart boven geel met beide punten omhoog is noordcardinaal. Geel-zwart-geel met de punten naar elkaar toe is westcardinaal. De naam zuid geeft de zijde aan waarlangs u de markering moet passeren.

   • BPR bijlage 8, 6.1.3 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.1.1 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.1.4 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.1 (opent in een nieuw venster)

4. Vraag 4

   Welke beschrijving past bij de markering van veilig vaarwater zoals bijlage 8 die voor het BPR-gebied voorschrijft?

   1. a.Rood-wit verticaal gestreept, zonder topteken.
   2. b.Rood-groen horizontaal gestreept, met een rood-groene bol.
   3. c.Geel, met een geel liggend kruis als topteken.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 4

   Antwoord A: Rood-wit verticaal gestreept, zonder topteken.

   De BPR-markering voor veilig vaarwater heeft verticale rood-witte strepen en wordt in het BPR-gebied zonder topteken toegepast. Daarmee wordt zij onderscheiden van de scheidingsmarkering. Rood-groen horizontaal met een rood-groene bol hoort bij vaarwaters van gelijk belang; geel met een liggend kruis is een bijzondere markering. De beperking tot het BPR-gebied is belangrijk: dit antwoord doet geen uitspraak over andere stelsels.

   • BPR bijlage 8, 6.3 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 2.1.3 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 4 (opent in een nieuw venster)

5. Vraag 5

   De bolvormige boei op de afbeelding is groen boven en rood onder en heeft een groene kegel. Wat geeft zij aan?

   

   1. a.Een splitsing van twee vaarwaters van gelijk belang.
   2. b.Een splitsing waarbij het hoofdvaarwater rechts ligt.
   3. c.Een splitsing waarbij het hoofdvaarwater links ligt.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 5

   Antwoord B: Een splitsing waarbij het hoofdvaarwater rechts ligt.

   Bijlage 8, 2.1.3 noemt groen boven rood met een groene kegel bij hoofdvaarwater rechts. Hoofdvaarwater links heeft rood boven groen en een rode cilinder. Bij vaarwaters van gelijk belang zijn de rood-groene banen horizontaal en is het topteken een rood-groene bol. Rechts en links verwijzen hier naar de vastgelegde richting uit bijlage 8, niet naar een willekeurige aanvaarrichting.

   • BPR bijlage 8, 2.1.3 (opent in een nieuw venster)

6. Vraag 6

   U vaart 's nachts op een groot meer en nadert de markering van een afzonderlijk gevaar. Als deze markering een licht voert, welk licht is dat volgens bijlage 8 van het BPR?

   1. a.Wit licht met groepen van twee schitteringen.
   2. b.Wit licht als flikkerlicht of snelflikkerlicht.
   3. c.Geel licht als schitterlicht of groepschitterlicht.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 6

   Antwoord A: Wit licht met groepen van twee schitteringen.

   Bijlage 8, 6.2 geeft voor de markering van een afzonderlijk gevaar een wit licht met het karakter Fl (2): telkens een groep van twee schitteringen. De bron koppelt dat aan het topteken: twee bollen en twee schitteringen. Wit flikkerlicht of snelflikkerlicht (Q of VQ) hoort bij de cardinale markering (6.1). Geel schitterlicht of groepschitterlicht hoort bij de bijzondere markering (4).

   • BPR bijlage 8, 6.2 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.1 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 4 (opent in een nieuw venster)

7. Vraag 7

   U ziet een gele boei met een geel liggend kruis als topteken. Waarvoor wordt deze markering volgens bijlage 8 van het BPR onder meer gebruikt?

   1. a.Om het midden of het diepste deel van een vaarwater aan te geven.
   2. b.Om ankerplaatsen en oefen- of visserijgebieden aan te geven.
   3. c.Om losliggende gevaren van beperkte afmeting aan te geven.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 7

   Antwoord B: Om ankerplaatsen en oefen- of visserijgebieden aan te geven.

   Geel met een geel liggend kruis is de bijzondere markering uit bijlage 8, 4. Die is niet in de eerste plaats voor de navigatie bedoeld, maar duidt een gebied of voorwerp aan, bijvoorbeeld ankerplaatsen en oefen- en visserijgebieden. Losliggende gevaren van beperkte afmeting krijgen de markering van een afzonderlijk gevaar (6.2). Het midden of het diepste gedeelte van een vaarwater wordt aangegeven met de markering van veilig vaarwater (6.3).

   • BPR bijlage 8, 4 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.2 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 6.3 (opent in een nieuw venster)

8. Vraag 8

   Langs de linkerzijde van een betond vaarwater ligt een groene, spitse boei. Het kenteken bestaat uit de beginletters van het vaarwater en een nummer. Wat voor nummer is dat volgens bijlage 8 van het BPR?

   1. a.Een willekeurig nummer, bijvoorbeeld V 4 of V 5.
   2. b.Een even nummer, bijvoorbeeld V 4.
   3. c.Een oneven nummer, bijvoorbeeld V 5.
   Bekijk antwoord en uitleg bij vraag 8

   Antwoord C: Een oneven nummer, bijvoorbeeld V 5.

   Bijlage 8, 2.1.2 geeft voor de linkerzijde van het vaarwater als kenteken de beginletters van de naam van het vaarwater en een oneven nummering, bijvoorbeeld V 3 of V 5. De rechterzijde heeft volgens 2.1.1 juist een even nummering, bijvoorbeeld HD 4. Een willekeurig nummer past dus niet. Deze regel gaat over de markering van het vaarwater; voor oevermarkering noemt de bron een opeenvolgende nummering, onafhankelijk van de kleur.

   • BPR bijlage 8, 2.1.2 (opent in een nieuw venster)
   • BPR bijlage 8, 2.1.1 (opent in een nieuw venster)

Waar deze uitleg op steunt

De officiële bron is BPR bijlage 8. De uitleg is door Examenzaal opgesteld; de tekeningen tonen gekozen uitvoeringen van de beschreven markeringen. De bronkoppelingen hieronder verwijzen naar de gebruikte tekstversie van 17 juni 2026.

• Bijlage 8 – 1.2. De begrippen rechts en links (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 1.3. Markeringsvoorwerpen (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 1.3.1. Vorm en topteken (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 1.3.2. Kleur (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 1.3.3. Lichten (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 2.1.1 Rechterzijde (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 2.1.2 Linkerzijde (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.1.1. Noord Cardinaal betonningsvoorwerp (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.1.2. Oost Cardinaal betonningsvoorwerp (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.1.3. Zuid Cardinaal betonningsvoorwerp (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.1.4. West Cardinaal betonningsvoorwerp (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 2.1.3 Splitsingen en kruisingen (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.2. Markering van een afzonderlijk gevaar (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.3. Markering van veilig vaarwater (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 4. BIJZONDERE MARKERING (opent in een nieuw venster)
• Bijlage 8 – 6.1. Cardinale markering (opent in een nieuw venster)

Zie je een fout of een onduidelijke uitleg? Laat het ons weten en vermeld het onderwerp of vraagnummer. Lees ook hoe ons oefenmateriaal wordt gemaakt en gecontroleerd.

Betonning is één onderdeel. Bekijk bij Klein Vaarbewijs 1 de andere examenonderdelen, de tijd en de puntentelling. Je uitslag bekijk je met volledige toegang; wat dat kost, zie je voordat je aan een oefenexamen begint.