PBM in VCA: welke persoonlijke beschermingsmiddelen wanneer?

Gevaren volgens de ETT: rondvliegende harde, scherpe deeltjes, gloeiende deeltjes bij slijpen, lassen of branden, stofdeeltjes bij hakken of boren, en spatten van corrosieve, irriterende of schadelijke vloeistoffen.

Lawaai kan op lange termijn tot lawaaidoofheid leiden; ook worden andere geluiden gemaskeerd en wordt de verstaanbaarheid verstoord. Gehoorbescherming moet volgens de ETT ter beschikking worden gesteld vanaf een geluids(druk)niveau van 80 dB(A) en verplicht worden gedragen vanaf 85 dB(A).

Filtermaskers reinigen de lucht die je inademt; bij onafhankelijke adembescherming wordt schone lucht uit een externe bron in het masker geblazen. Filtermaskers gebruik je niet bij te lage zuurstofconcentraties. Stoffilters zijn ingedeeld in P1 (hinderlijk stof), P2 (schadelijk stof) en P3 (giftig stof) en houden geen gassen of dampen tegen; gasdampfilters raken verzadigd en slaan door.

Onafhankelijke adembescherming gebruik je volgens de ETT bij minder dan 19% zuurstof in de lucht en bij grote en onbekende concentraties van gevaarlijke stoffen. Wegwerpmaskers en maskers met inlegmechanisme zijn alleen voor stof; half- en volgelaatmaskers met een schroefrand gebruik je tegen stof en gassen of dampen.

Bij een veiligheidshelm vangt het binnenwerk de schok op en verdeelt die over het hoofd; het buitenwerk is stevig genoeg om te voorkomen dat een vallend voorwerp of een stoot het hoofd raakt. Stel het binnenwerk goed af en vervang de helm na een bepaalde periode, en na een val, stoot of vallend voorwerp. Metalen helmen zijn volgens de ETT in de industrie verboden, omdat ze elektriciteit geleiden.

Snijbestendige handschoenen bij snijden, isolerende handschoenen bij hitte of koude, en kunststof of rubber handschoenen bij gevaarlijke stoffen. Leren of stoffen handschoenen gebruik je niet bij gevaarlijke stoffen. In de buurt van draaiende delen draag je alleen nauwsluitende handschoenen, om niet gegrepen te worden.

Volgens de ETT zijn in de bouw veiligheidsschoenen met een versterkte neus en versterkte zool verplicht, zijn veiligheidslaarzen verplicht als er water of gevaarlijke stoffen aanwezig kunnen zijn, en zijn antistatische schoenen verplicht in explosiegevaarlijk gebied. Onderhoud en vet ze regelmatig in, droog natte schoenen niet bij de verwarming, en vervang ze als ze versleten zijn of met gevaarlijke stoffen in aanraking zijn geweest.

Een overall tegen bevuiling en voor lassen en slijpen; beschermende kleding bij gevaarlijke stoffen, hitte, koude en straling; signaalkleding om zichtbaar te zijn; doorwerkkleding en isolerend ondergoed bij lage temperaturen; antistatische kleding in een omgeving met explosiegevaar. Blaas kleding niet schoon met perslucht, draag haar gesloten bij bewegende en draaiende delen, en gooi wegwerpkleding na één keer dragen weg.

Welk beschermingsmiddel je op een plek moet dragen, kan op een gebodsbord staan: rond, met een wit pictogram op een blauwe achtergrond. Alle elf gebodsborden uit de Arbeidsomstandighedenregeling staan op de pagina over gebodsborden.

In de toetsmatrijzen 2026 van SSVV staat toetsterm B.02.01.01, "De kandidaat kan in een gegeven situatie de juiste beschermingsmiddelen (PBM's) kiezen.", bij B-VCA en bij VOL-VCA, met telkens 4 vragen.