Wanneer heb je Sociale Hygiëne nodig?

Artikel 8 van de Alcoholwet stelt eisen aan leidinggevenden van het horecabedrijf en het slijtersbedrijf. Ze zijn minstens 21 jaar, niet van slecht levensgedrag en niet onder curatele. Ze beschikken over voldoende kennis en inzicht met betrekking tot sociale hygiëne en staan ingeschreven in het Register sociale hygiëne.

Een leidinggevende is volgens de wet de persoon (of de bestuurder van een rechtspersoon, of diens gevolmachtigde) voor wiens rekening en risico het bedrijf draait, of de persoon die algemene leiding geeft aan de onderneming. De leeftijdseis en de eis van Sociale Hygiëne gelden ook voor personen die onmiddellijk leidinggeven aan een horecabedrijf of slijtersbedrijf.

Een horecabedrijf is volgens de Alcoholwet in ieder geval het bedrijfsmatig of tegen betaling verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse. Verstrek je bedrijfsmatig of tegen betaling alcohol die mensen bij jou opdrinken, dan gaat het om een horecabedrijf.

Een slijtersbedrijf verstrekt sterke drank (15 procent alcohol of meer, behalve wijn) aan particulieren voor gebruik elders. Voor beide heb je een vergunning van de burgemeester nodig.

De eis van Sociale Hygiëne geldt niet voor een leidinggevende voor wiens rekening en risico het bedrijf draait, als die geen bemoeienis heeft met de bedrijfsvoering of de exploitatie en de vergunninghouder dat schriftelijk bevestigt. De leeftijdseis en de andere eisen uit lid 1 blijven wel gelden.

Een rechtspersoon die geen nv of bv is, zoals een vereniging of stichting, en die naast recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of godsdienstige activiteiten zelf een bar exploiteert, is een paracommerciële rechtspersoon. Daar moeten minstens twee leidinggevenden aan de eisen van artikel 8 voldoen, dus ook aan de eis van Sociale Hygiëne.

Zolang er alcohol wordt geschonken, moet er een leidinggevende aanwezig zijn die op de vergunning staat, of een barvrijwilliger die een voorlichtingsinstructie over sociale hygiëne heeft gekregen. Welke instructie dat is, legt het bestuur vast in een reglement.

Een horecazaak of slijterij mag alleen open zijn voor publiek als er een leidinggevende aanwezig is die op het aanhangsel bij de vergunning staat, of iemand van wie de bijschrijving is aangevraagd (zolang de burgemeester nog niet heeft beslist en de ontvangst van de aanvraag is bevestigd), of een onmiddellijk leidinggevende. In een horeca- of slijtlokaliteit mag niemand jonger dan 16 dienst doen zolang er dranken worden verstrekt (art. 24 lid 3). De wet maakt een grens van 18 jaar mogelijk (lid 4); in het Alcoholbesluit (versie van 1 januari 2026) staat die niet. Uitgezonderd zijn jongeren die alcoholhoudende drank verstrekken in het kader van onderwijs dat de wet noemt (lid 5).