Gevarenpictogrammen (CLP/GHS): de negen symbolen en hun betekenis
De CLP-verordening kent negen gevarenpictogrammen, GHS01 tot en met GHS09. Ze staan op het etiket van gevaarlijke stoffen en geven aan welk soort gevaar een stof heeft.
Bijlage V verdeelt ze over materiële gevaren, gezondheidsgevaren, milieugevaren en verdere gevaren. Hieronder staan ze alle negen, met onze tekening en een link naar de uitleg per pictogram.
Deze pagina citeert bijlage V en bijlage I (punt 1.2.1) van de CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008, in de geconsolideerde tekst van 1 juli 2026 (EUR-Lex, CELEX 02008R1272-20260701). De voorbeelden komen uit de VCA-ETT 3.1 van SSVV. De tekeningen zijn van Examenzaal, gemaakt naar de beschrijving in de verordening; het zijn geen kopieën van de afbeeldingen uit de verordening. Examenzaal hoort niet bij SSVV; VCA is een in de Benelux geregistreerd merk van SSVV.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
De negen pictogrammen
Elk pictogram heeft een eigen symbool. Per pictogram staat hieronder kort waarvoor het geldt; de volledige lijst van gevarenklassen staat op de pagina van dat pictogram.
GHS01: ontploffende bom
Staat voor ontplofbare stoffen, en zelfontledende stoffen en organische peroxiden van type A en B.
GHS02: vlam
Gevarenpictogram GHS02: vlam, zwart op wit in een rood kader. Staat voor ontvlambare gassen, aerosolen, vloeistoffen en vaste stoffen, en onder meer pyrofore stoffen, stoffen die in contact met water ontvlambare gassen ontwikkelen en ongevoelig gemaakte ontplofbare stoffen.
GHS03: vlam boven cirkel
Gevarenpictogram GHS03: vlam boven cirkel, zwart op wit in een rood kader. Staat voor oxiderende gassen, vloeistoffen en vaste stoffen.
GHS04: gasfles
Gevarenpictogram GHS04: gasfles, zwart op wit in een rood kader. Staat voor gassen onder druk: samengeperste gassen, vloeibare gassen, sterk gekoelde vloeibare gassen en opgeloste gassen.
GHS05: corrosie
Gevarenpictogram GHS05: corrosie, zwart op wit in een rood kader. Staat voor stoffen die corrosief zijn voor metalen, huidcorrosie veroorzaken of ernstig oogletsel.
GHS06: doodshoofd met gekruiste beenderen
Gevarenpictogram GHS06: doodshoofd met gekruiste beenderen, zwart op wit in een rood kader. Staat voor acute toxiciteit (oraal, via de huid of bij inademing) in gevarencategorie 1, 2 en 3.
GHS07: uitroepteken
Gevarenpictogram GHS07: uitroepteken, zwart op wit in een rood kader. Staat voor onder meer acute toxiciteit in gevarencategorie 4, huid- en oogirritatie, huidsensibilisatie, irritatie van de luchtwegen, narcotische werking en gevaar voor de ozonlaag.
GHS08: gezondheidsgevaar
Gevarenpictogram GHS08: gezondheidsgevaar, zwart op wit in een rood kader. Staat voor onder meer sensibilisatie van de luchtwegen, mutageniteit in geslachtscellen, kankerverwekkende stoffen, voortplantingstoxiciteit, specifieke doelorgaantoxiciteit en aspiratiegevaar.
GHS09: milieu
Gevarenpictogram GHS09: milieu, zwart op wit in een rood kader. Staat voor gevaar voor het aquatisch milieu: acuut 1, en chronisch 1 en chronisch 2 voor gevaar op lange termijn.
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS01 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS02 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS03 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS04 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS05 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS06 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS07 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS08 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS09 (opent in een nieuw venster)
Vorm en kleur
Volgens bijlage I van de CLP-verordening hebben gevarenpictogrammen de vorm van een vierkant op zijn punt, met een zwart symbool op een witte achtergrond in een rood kader dat groot genoeg is om duidelijk zichtbaar te zijn. Elk pictogram beslaat ten minste een vijftiende deel van de minimumoppervlakte van het etiket die bestemd is voor de vereiste informatie, en niet minder dan 1 cm².
Vier soorten gevaren
Bijlage V deelt de pictogrammen in naar soort gevaar. Bij de materiële gevaren horen de ontploffende bom (GHS01), de vlam (GHS02), de vlam boven een cirkel (GHS03), de gasfles (GHS04) en corrosie (GHS05). Bij de gezondheidsgevaren horen het doodshoofd met gekruiste beenderen (GHS06), corrosie (GHS05, voor huidcorrosie en ernstig oogletsel), het uitroepteken (GHS07) en gezondheidsgevaar (GHS08). Bij de milieugevaren hoort het milieupictogram (GHS09). Bij de verdere gevaren staat het uitroepteken (GHS07) voor gevaar voor de ozonlaag.
Voor sommige gevarenklassen en -categorieën is geen pictogram vereist, bijvoorbeeld voor ontvlambare gassen van gevarencategorie 2, aerosolen van gevarencategorie 3 en gevaar voor het aquatisch milieu in de categorieën chronisch 3 en chronisch 4. Bijlage V noemt alleen de negen pictogrammen GHS01 tot en met GHS09; de gevarenklassen voor hormoonontregeling en voor PBT-, zPzB-, PMT- en zPzM-stoffen, die in 2023 aan de verordening zijn toegevoegd, staan er niet in; bijlage V legt voor deze klassen dus geen gevarenpictogram vast.
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, punt 1.6 (materiële gevaren zonder pictogram) (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, deel 1 (materiële gevaren) (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, deel 2 (gezondheidsgevaren) (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, deel 3 (milieugevaren) (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, deel 4 (verdere gevaren) (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS01 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS02 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS03 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS04 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS05 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS06 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS07 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS08 (opent in een nieuw venster)
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), geconsolideerde tekst 1 juli 2026, bijlage V, GHS09 (opent in een nieuw venster)
Wat staat er nog meer op het etiket?
Volgens de VCA-eindtermen staan op het etiket de namen van de producten, de gevarenpictogrammen, de H-zinnen (risico's en gevaren), de P-zinnen (preventieve maatregelen en veiligheidsaanbevelingen) en de gegevens van de leverancier en invoerder.
Niet verwarren met waarschuwingsborden
Op de werkplek hangen ook waarschuwingsborden voor gevaarlijke stoffen, zoals voor giftige of bijtende stoffen. Dat zijn gele driehoekige borden met een zwarte rand, uit de Arbeidsomstandighedenregeling. Een gevarenpictogram is een vierkant op zijn punt met een rood kader en staat op het etiket.
Waarschuwingsbord: giftige stoffen
Waarschuwingsbord giftige stoffen: geel driehoekig bord met zwarte rand. Geel driehoekig bord met een zwarte rand, op de werkplek.
Gevarenpictogram GHS06
Gevarenpictogram GHS06: doodshoofd met gekruiste beenderen, zwart op wit in een rood kader. Vierkant op zijn punt met een rood kader, op het etiket.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gevarenpictogrammen zijn er?
Negen: GHS01 tot en met GHS09, in bijlage V van de CLP-verordening. Gevarenklassen die niet in bijlage V staan, zoals de in 2023 toegevoegde klassen voor hormoonontregeling en voor PBT- en PMT-stoffen, staan niet in bijlage V en hebben daar dus geen pictogram.
Wat is het verschil tussen een gevarenpictogram en een waarschuwingsbord?
Een gevarenpictogram is een vierkant op zijn punt met een rood kader en staat op het etiket van een stof. Een waarschuwingsbord is een gele driehoek met een zwarte rand en hangt op de werkplek.
Welke kleur heeft het kader van een gevarenpictogram?
Rood. Het symbool is zwart op een witte achtergrond (CLP-verordening, bijlage I, punt 1.2.1).
Wat staat er naast de pictogrammen op het etiket?
Volgens de VCA-eindtermen onder meer de productnaam, de H-zinnen, de P-zinnen en de gegevens van de leverancier en invoerder.
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. De VCA-ETT 3.1 van SSVV hebben we gecontroleerd op 22 oktober 2026. De geconsolideerde tekst van de CLP-verordening van 1 juli 2026 (CELEX 02008R1272-20260701) hebben we gecontroleerd op 24 oktober 2026. De tekst van de Arbeidsomstandighedenregeling (versie 1 januari 2026) hebben we gecontroleerd op 23 oktober 2026. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Bereid je voor op het volledige oefenexamen
Maak een volledig oefenexamen met 40 vragen in SSVV-formaat, of bekijk eerst de examenopbouw. Je uitslag (geslaagd of niet, je score en per vraag de uitleg) bekijk je na het inleveren met volledige toegang: € 17,95 incl. btw, eenmalig, geen abonnement.