Vaarbewijs halen zonder cursus: kan dat?

Volgens het stappenplan van het CBR doe je voor een Klein vaarbewijs 1 het theorie-examen Klein vaarbewijs 1. Heb je dat gehaald, dan vul je de Gezondheidsverklaring recreatievaart in. Heb je bericht dat je gezond genoeg bent om te varen, dan vraag je je vaarbewijs aan en krijg je de pas per post.

Ook artikel 20 van het Binnenvaartbesluit noemt bij de aanvraag van een vaarbewijs het getuigschrift van het examen (of een door de minister erkend bewijs van bekwaamheid, zoals een diploma na een erkend opleidingsprogramma) en een geneeskundige verklaring of, voor een klein vaarbewijs, een gezondheidsverklaring. Een verplichte cursus naast het examen noemt dit artikel niet.

Reserveer je zelf, dan kies je zelf een datum, tijd en examenlocatie, en betaal je het examen direct bij het reserveren. Je kunt ook via je opleider reserveren, en dan ook met een aanvraagformulier: het CBR plant dan een examen voor je in, en jij geeft je voorkeurslocatie door en de dagen waarop je niet kunt.

Het theorie-examen Klein vaarbewijs 1 kost € 53,15, zonder toeslagen zoals die voor een examen 's avonds of in het weekend (gecontroleerd op 22 oktober 2026). De Gezondheidsverklaring recreatievaart kost € 13,25 en de aanvraag van je vaarbewijs € 12,70 (gecontroleerd op 22 oktober 2026). Vanaf 1 januari 2027 zijn de bedragen € 49,35 voor het examen, € 13,75 voor de Gezondheidsverklaring en € 20,70 voor de aanvraag (CBR-tarieven 2027, gelezen op 24 oktober 2026; het CBR geeft alle tarieven onder voorbehoud van wijzigingen).

Het examen gaat over vijf onderwerpen uit de Binnenvaartregeling: de wettelijke bepalingen voor de veiligheid van de vaart op rivieren, kanalen en meren; de behandeling van de voortstuwingswerktuigen; de veiligheidsmaatregelen; de waterwegen, het vaarwater en elementaire meteorologie; en het varen en manoeuvreren. De CBR-toetsmatrijs verdeelt die over vier onderdelen.

Je krijgt 40 vragen in 60 minuten en bent geslaagd vanaf 56 punten (70%).

Het examen kan in één dag, je vaarbewijs niet. Het examen zelf duurt maximaal 1 uur, en na het examen zie je meteen de uitslag op je scherm. Zak je, dan kun je niet dezelfde dag opnieuw examen doen: je reserveert een herexamen voor een latere datum.

Geslaagd? Dan heb je je vaarbewijs nog niet in handen. Op de Gezondheidsverklaring krijg je binnen 4 weken bericht. Daarna mag je direct je vaarbewijs aanvragen, binnen 6 maanden, en komt de pas per post. Onze opmerking: een cursus van één dag gaat over de voorbereiding; het examen, de Gezondheidsverklaring en de aanvraag van je vaarbewijs blijven los daarvan bestaan.

Onze tip: begin met onderdeel A, want dat is bijna de helft van de vragen, en let op de negen vragen die 3 punten waard zijn. Maak daarna volledige oefenexamens en reserveer je examen pas als je daarin ruim boven de 56 punten zit.

Ons advies: leer je liever met iemand die het je uitlegt, of heb je nog nooit gevaren, dan kan een cursus je helpen. Dat is een keuze, geen stap die het CBR voorschrijft.