MAYDAY, PAN PAN en SECURITE: wat het handboek marifonie zegt
In een noodgeval volg je het Handboek voor de radiocommunicatie in de binnenvaart en de instructies van de verkeerspost en de hulpdiensten. Deze pagina vervangt het handboek niet: ze geeft alleen letterlijk weer wat het handboek (Algemeen deel, Editie 2017) zegt, met het nummer van de paragraaf.
De tekst in de tabellen is overgenomen zoals het handboek hem schrijft. Wat je bij een stap precies zegt, staat in het handboek zelf. Dit is een selectie uit § 4.2 tot en met 4.2.3. Niet opgenomen zijn onder meer het doorgeven van een noodmelding door een station dat zelf niet in nood is (MAYDAY RELAY, § 4.2.1.1), de bevestiging van een noodmelding (§ 4.2.1.2) en het overige verkeer (§ 4.2.4).
Deze pagina citeert het Handboek voor de radiocommunicatie in de binnenvaart, Algemeen deel, Editie 2017 (Donaucommissie, Moezelcommissie en Centrale Commissie voor de Rijnvaart). Het BPR verwijst naar dit handboek voor het gebruik van de marifoon. Een nieuwere editie van het algemeen deel hebben we niet gevonden (gecontroleerd op 22 oktober 2026). Het handboek heeft ook een regionaal deel voor de Rijn (Bazel – open zee) en de Moezel; de nieuwste editie daarvan die we vonden is Editie 2026. Deze pagina gaat alleen over het algemeen deel. Deze pagina vervangt het handboek niet. Examenzaal hoort niet bij de CCR, het CBR of de RDI.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: .
Rangorde van marifoonverkeer (§ 4.2)
Het handboek schrijft: "De stations (aan boord van een schip en aan de wal) moeten aan alle berichten die de veiligheid van mensenlevens op het vaarwater, aan land en in de lucht betreffen, voorrang boven alles verlenen." Verder: "Ter zekerstelling van deze voorrang moeten de stations het marifoonverkeer met voorrang speciaal aankondigen. De rangorde van het marifoonverkeer is als volgt:"
Over de sleutelwoorden schrijft het: "Bij het nood-, spoed en veiligheidsverkeer worden een aantal sleutelwoorden zoals “MAYDAY”, “MAYDAY RELAY”, “SILENCE MAYDAY”, “RECEIVED”, “SILENCE FINI”, “PAN PAN”, “SECURITE”, “THIS IS” et “ALL STATIONS” gebruikt." En: "Deze sleutelwoorden moeten ongewijzigd en onvertaald worden gebruikt. De rest van de communicatie verloopt in een op de betrokken vaarweg toegestane taal."
| Rang | Verkeer | Engels | Sleutelwoord |
|---|---|---|---|
| 1 | Noodverkeer | Distress | MAYDAY |
| 2 | Spoedverkeer | Urgency | PAN PAN |
| 3 | Veiligheidsverkeer | Safety | SECURITÉ |
| 4 | Overig verkeer | Routine | --- |
Noodverkeer: MAYDAY (§ 4.2.1 en 4.2.1.1)
Het handboek schrijft: "Een noodgeval is aan de orde, indien direct gevaar van een mens of schip dreigt en onverwijld hulp verleend moet worden. Of er sprake is van een noodgeval, wordt door het voor het schip verantwoordelijke persoon beslist. Dit geldt ook bij het voorkomen van gevaar te land." En: "Geen voorschrift mag iemand ervan weerhouden maatregelen te treffen voor het redden van een mensenleven en ter voorkoming van gevaar."
Verder: "Voordat men reddingsmaatregelen begint, moeten, indien mogelijk, de walstations in de categorie nautische informatie worden opgeroepen." en "Tijdens noodverkeer moeten de niet-deelnemende schepen radiostilte in acht nemen."
"Het noodverkeer begint met een noodoproep", in deze volgorde (daarna volgt in het handboek: "De rest van de communicatie verloopt in een op de betrokken vaarweg toegestane taal."):
| Stap | Handboek |
|---|---|
| 1 | noodsignaal “MAYDAY” [uitspraak: meedee], driemaal herhaald; |
| 2 | de woorden “THIS IS"; |
| 3 | naam van het schip in nood, driemaal herhaald; |
| 4 | oproepcode of een ander identificeringskenteken. |
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Editie 2017) – § 4.2.1 Noodgeval (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.1: aanvulling (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Editie 2017) – § 4.2.1.1 Begin van noodverkeer (opent in een nieuw venster)
De noodmelding na de noodoproep (§ 4.2.1.1)
"De noodmelding die na de noodoproep volgt moet op de volgende wijze verlopen:"
| Stap | Handboek |
|---|---|
| 1 | noodsignaal “MAYDAY”; |
| 2 | naam van het schip in nood; |
| 3 | oproepcode of een ander identificeringskenteken; |
| 4 | positie bij km; |
| 5 | soort noodgeval; |
| 6 | soort benodigde hulp; |
| 7 | verdere nuttige informatie. |
Radiostilte en einde van het noodverkeer (§ 4.2.1.3 en 4.2.1.4)
Het handboek schrijft: "De verkeerspost of –centrale dan wel de instantie die de bergingsactiviteiten coördineert, het station in nood of een ander station kunnen stations die deze communicatie storen tot radiostilte gebieden. De melding verloopt dan op de volgende wijze:"
Verder: "Gedurende het noodverkeer mogen de niet deelnemende stations het noodverkeer niet storen, dat betekent onder andere dat de radiostilte in acht wordt genomen." En over het einde: "Het station dat om radiostilte heeft gevraagd moet laten melden dat het noodverkeer is beëindigd." Die melding verloopt zo:
| Stap | Handboek |
|---|---|
| 1 | de woorden "SILENCE MAYDAY" [uitspraak: sielans meedee]; |
| 2 | naam van het schip dat stoort of oproepcode van het storende station of “ALL STATIONS“; |
| 3 | de woorden “SILENCE MAYDAY“. |
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Editie 2017) – § 4.2.1.3 en 4.2.1.4 Radiostilte en beëindigen (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.1.3: radiostiltemelding (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.1.4: beëindigen van het noodverkeer (opent in een nieuw venster)
Het noodverkeer beëindigen (§ 4.2.1.4)
Het handboek vervolgt: "De rest van de communicatie verloopt in een op de betrokken vaarweg toegestane taal." Daarna noemt het nog: "Tijdstip waarop de melding plaatsvindt;" en "de woorden "SILENCE FINI" [uitspraak : sielans fienie]."
| Stap | Handboek |
|---|---|
| 1 | Noodsignaal "MAYDAY"; |
| 2 | de woorden "ALL STATIONS", driemaal herhaald; |
| 3 | de woorden "THIS IS”; |
| 4 | naam van het oproepende station, driemaal herhaald; |
| 5 | oproepcode of andere identificatie van het oproepende station. |
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Editie 2017) – § 4.2.1.3 en 4.2.1.4 Radiostilte en beëindigen (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.1.4: beëindigen van het noodverkeer (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.1: aanvulling (opent in een nieuw venster)
Spoedverkeer: PAN PAN (§ 4.2.2)
Het handboek schrijft: "Spoedverkeer wordt gevoerd wanneer berichten uitgewisseld moeten worden die de veiligheid van de bemanning of het schip aangaan, zoals ziektes zonder direct levensgevaar, of schade aan het schip zonder direct gevaar (bijvoorbeeld vastgevaren zonder dat lading te water geraakt)."
Het handboek vervolgt: "Spoedverkeer verloopt op de volgende wijze:" (zie de tabel), dan "De rest van de communicatie verloopt in een op de betrokken vaarweg toegestane taal." en tot slot: "Spoedmelding (inhoud van het spoedverkeer met positie, enz.)."
| Stap | Handboek |
|---|---|
| 1 | spoedsignaal “PAN PAN” [uitspraak: pann pann], driemaal herhaald; |
| 2 | naam van het opgeroepen station of de oproep “ALL STATIONS“ driemaal herhaald; |
| 3 | de woorden “THIS IS“; |
| 4 | naam van het oproepende station, driemaal herhaald; |
| 5 | oproepcode of andere identificatie van het station. |
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Editie 2017) – § 4.2.2 Spoedverkeer (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.2 en 4.2.3: vervolg (opent in een nieuw venster)
- Handboek radiocommunicatie binnenvaart (Algemeen deel, Editie 2017) – § 4.2.1: aanvulling (opent in een nieuw venster)
Veiligheidsbericht: SECURITE (§ 4.2.3)
Het handboek schrijft: "Een veiligheidsbericht is een bericht met een belangrijke nautische waarschuwing of een belangrijke waarschuwing in verband met het weer."
Het handboek vervolgt: "Het veiligheidsbericht verloopt op de volgende wijze:" (zie de tabel), dan "De rest van het veiligheidsverkeer moet in een op de betrokken vaarweg toegestane taal worden voortgezet." en tot slot: "Veiligheidsbericht."
| Stap | Handboek |
|---|---|
| 1 | veiligheidssignaal “SECURITE“ [uitspraak: sekurietee], driemaal herhaald; |
| 2 | naam van het opgeroepen station of de oproep “ALL STATIONS“ driemaal herhaald; |
| 3 | de woorden “THIS IS“; |
| 4 | naam van het oproepende station, driemaal herhaald; |
| 5 | oproepcode of andere identificatie. |
Veelgestelde vragen
Wanneer is er volgens het handboek een noodgeval?
"Een noodgeval is aan de orde, indien direct gevaar van een mens of schip dreigt en onverwijld hulp verleend moet worden." (§ 4.2.1)
Mag ik MAYDAY vertalen?
Nee. Het handboek schrijft: "Deze sleutelwoorden moeten ongewijzigd en onvertaald worden gebruikt." (§ 4.2)
Deze uitleg is door Examenzaal opgesteld. Examenzaal is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal. Lees hoe ons materiaal wordt gecontroleerd. Zie je een fout? Meld die aan ons.
Oefenen voor Basiscertificaat Marifonie
Oefenexamens Basiscertificaat Marifonie komen binnenkort bij Examenzaal. Laat je e-mailadres achter, dan mailen we je zodra volledige toegang tot de oefenexamens Basiscertificaat Marifonie te koop is.